Kippen & Boomgaard
De KipEigen eieren worden gelegd door dubbeldoelkippen. Deze kippen passen namelijk heel goed in de meer natuurlijke, biologische houderij. ‘Dubbeldoel’ betekent dat de kip voor eier- én vleesproductie ingezet kan worden. De hen legt ongeveer 250 eieren per jaar. De haantjes groeien langzaam op als vleeskippen die we pas na 16-18 weken slachten. De kippen krijgen circulair voer. Dit wordt aangevuld met de reststromen van de naastgelegen tuinderij. Daarnaast vinden de kippen natuurlijk ook nog van alles buiten in de boomgaard.
De dubbeldoelkip is vandaag de dag heel uniek. In de intensieve pluimveehouderij gebruiken ze normaal gesproken namelijk hybride kippen. Ook in de biologische houderij. De ouderlijnen van deze kruisingen zijn geheim en in het bezit van grote fokkerijbedrijven.
Waarom geen hybride kip?
De leghybride is gefokt om zo efficiënt mogelijk eieren te leggen. Deze kip legt tussen de 300 á 330 eieren per jaar. Deze kip gaat één tot anderhalf jaar mee, en daarna is ze ‘op’. Vlees zit er ook nauwelijks meer aan. Daarnaast doden ze de haantjes die in deze sector geboren worden, op hun eerste levensdag. Het is immers niet rendabel om er voer in te stoppen, omdat ze nauwelijks vlees produceren. Dit zijn er per jaar alleen al in Nederland zo’n 45 miljoen haantjes die op hun eerste levensdag gedood worden.
In de vleeskuikensector gebruiken ze juist hybride kippen die speciaal gefokt zijn voor enorm snelle groei. Een gewone vleeskip uit een scharrelstal wordt met een leeftijd van 5-6 weken geslacht; de biologische met 8-10 weken.
We kunnen ons afvragen hoe ver we als mensen hierin moeten gaan. Hoe natuurlijk is dit nog?
De kippen bij KipEigen zijn geen ‘eierfabriekjes’ of ‘body builders’. Het zijn robuuste dieren. Zo kunnen ze bijvoorbeeld meer energie steken in hun gezondheid. Daardoor zijn ze uitermate geschikt om buiten te houden. Ook zijn ze beter in het verwerken van reststromen. Naast dat de kippen niet zo hard hoeven te presteren, hebben de kippen bij KipEigen ook de vrijheid om hun natuurlijke gedrag te uiten. Hier kunnen ze weer lekker kip zijn.
Dubbeldoelkippen aanschaffen
Ben je op zoek naar dubbeldoelkippen voor je eigen project? We willen het gebruik van dubbeldoelkippen stimuleren bij dergelijke kleinschalige initiatieven. Daarom startte KipEigen een samenwerking met een goede leverancier. Speciaal voor kleinschalige initiatieven zoals KipEigen.
Dubbeldoelkippen aanschaffen
Ben je op zoek naar dubbeldoelkippen voor je eigen project/bedrijf? Om het gebruik van dubbeldoelkippen te stimuleren bij dergelijke kleinschalige initiatieven, is KipEigen een samenwerking gestart met een goede en betrouwbare leverancier. Speciaal voor kleinschalige initiatieven zoals KipEigen. Je kunt de dubbeldoelkippen aanschaffen voor een goede prijs, door een e-mail te sturen naar info@kipeigen.nl. Je kan ook één ras kiezen, of een zelf samengestelde mix. De rassen die je via KipEigen kunt bestellen, zijn: Noord-Hollands Blauwe, Rhode Island Red, Sussex, ‘Boeren zwart’, blauwe Australorp, Zilverhals, Italiener (patrijs), Marans en Araucana. Bij KipEigen hebben we de eerste vijf genoemde rassen door elkaar heen lopen. Het zijn sterke en robuuste dieren, is de ervaring bij KipEigen.
De kippen worden gefokt door een professioneel Duits bedrijf en voorzien van de nodige entingen. Ze worden op locatie geleverd door een Limburgse leverancier. De kippen worden op het gewenste moment op locatie geleverd, op een leeftijd van 17 tot 20 weken oud (tegen de leg). De minimale afname is 75 kippen, en de levering is gratis vanaf 100 kippen. Haantjes zijn beschikbaar als eendagskuiken, en ook is het mogelijk de hennetjes als eendagskuiken te ontvangen. Voor de huidige prijzen stuur je een mailtje naar info@kipeigen.nl. Daarbij kan ik (Eva) je verder adviseren bij het verdere hoe en wat.
Natuurlijk gedrag van de kip
De kip stamt af van de Bankivahoen (Gallus gallus). Oorspronkelijk leefde deze ‘oerkip’ in het bos, waar deze bijna al zijn tijd besteedde aan het zoeken naar voedsel, wat wij ook wel scharrelen of foerageren noemen. De behoefte om dit natuurlijk gedrag te vertonen is ook in onze kip nog aanwezig, ook al is er voer in overvloed. Let er maar eens op: kippen krabben een aantal keer over de grond met beide poten, kijken goed en pikken al het blootgelegde lekkers op, zoals insecten, wormen, zaden of sappige jonge scheuten. Hier kunnen ze zich uren mee vermaken, daarom krijgen ze die ruimte ook bij KipEigen. Sterker nog, we maken goed gebruik van hun natuurlijk gedrag. Want door de kippen te laten doen wat ze zo graag willen, kunnen ze ons helpen om teeltbedden na de oogst te ontdoen van gewasresten, onkruid en (plaag)insecten, en om deze om te woelen en te bemesten. Een win-winsituatie! Op het grasland zorgen de kippen door hun scharrelgedrag voor het verjongen van de zode, waarbij ook de biodiversiteit gestimuleerd wordt.
Een ander belangrijk aspect van kipeigen gedrag is het nemen van een stofbad. Het klinkt misschien niet lekker fris, maar voor de kip is het een manier om het verenkleed vrij te houden van nare beestjes. Bij droog zonnig weer is de kans groot dat je her en der wat kippen een stofbad ziet nemen! Vaak staan er andere kippen omheen te pikken om de beestjes op te eten. Tijdens natte dagen nemen ze hun stofbad gewoon onder de kipmobiel, waar het nog droog is. Zo kunnen ze altijd genieten van een lekker bad.
Omdat kippen van oorsprong bosdieren zijn, slapen ze graag ‘op stok’, een stuk boven de grond. Zo voelen ze zich veiliger voor roofdieren. Wanneer het begint te schemeren gaan de kippen bij KipEigen hun kipmobiel in om op stok te gaan. ’s Nachts zit het hok goed dicht, zodat er geen vos of marter bij kan. Wanneer het licht wordt kunnen de kippen weer naar buiten om te scharrelen en in de loop van de dag kunnen ze hun ei kwijt in het legnest van de kipmobiel. Overdag hebben we minder te vrezen voor vos of marter, maar de roofvogels -die overdag actief zijn- lusten ook wel een kippetje. Daarom is het belangrijk dat de kippen de mogelijkheid hebben om te schuilen bij gevaar. De hanen spelen hierin een belangrijke rol. Zij staan op de uitkijk en slaan alarm wanneer ze gevaar zien. Ze willen de hennen waar nodig verdedigen. Daarnaast zijn hanen ook waardevol in de groepsdynamiek. Ze komen tussenbeide wanneer hennen aan het ruziën zijn en helpen de hennen met het zoeken naar voedsel. De mogelijkheid om natuurlijk gedrag te uiten, wordt geassocieerd met een verhoogd dierenwelzijn. Iets dat we bij Natuurboerderij KipEigen hoog in het vaandel hebben staan!
Er valt nog veel meer te vertellen over kippengedrag, maar het leukste is natuurlijk om met eigen ogen te zien hoe de dubbeldoelkippen bij Natuurboerderij KipEigen de vrijheid hebben om kip te zijn!
Kipmobiel
De kipmobiel is één van de belangrijkste elementen in het houderijsysteem van KipEigen. Om een kringloop te sluiten is een zeker evenwicht nodig tussen alle betrokken elementen binnen die kringloop. Bijvoorbeeld, wanneer de kippen het hele jaar door op hetzelfde stuk grond zouden leven, raakt het evenwicht tussen dier en bodem verstoord. Dit heeft een kale, dode bodem en stikstofverliezen tot gevolg. Ook komt dan de koolstof weer vrij die we nou juist zo graag willen vastleggen in de bodem!
Mede hierom is er gekozen voor een mobiel systeem. Hierbij maken we gebruik van de kipmobiel. Dit is een nachthok (met legnest) op wielen met daaromheen een ruime ren. Om de zoveel tijd wordt de kipmobiel met ren verplaatst naar een volgend stuk land. Hoe vaak dit gebeurt hangt onder andere af van het weer en de activiteit van de kippen. In ons agro-ecosysteem zien we de bodem graag bedekt met vegetatie, want dan is er genoeg groenvoer beschikbaar, en komen hygiëne en de bodemgesteldheid niet in het geding. Het stuk grond dat de kippen achter zich laten is bemest en krijgt de tijd om te herstellen. Daarna komen het bodemleven en de vegetatie nog meer tot leven dan eerst.
Zo behouden en stimuleren we de natuurlijke balans. De kippen hebben in dit systeem alle vrijheid om hun natuurlijke scharrelgedrag te uiten en ze kunnen telkens genieten van vers gras, kruiden en insecten.
De kipmobiel werkt op spierkracht: geen (fossiele) brandstof nodig dus! Omdat er geen tractor of iets dergelijks aan te pas komt bij het verplaatsen, is er geen extra CO2 uitstoot, en verdicht de bodem ook niet. De techniek waarmee de kipmobiel is uitgerust werkt op zonne-energie.
Zelf aan de slag met je eigen kipmobiel? De bouwtekeningen zijn hier te verkrijgen. Zo ook de bouwtekeningen van de KipEigen haanmobiel en KipEigen chicken tractor.
Wil je het een stuk groter aanpakken? Kijk dan eens bij de kippenkarren van Wij-kamp.
